De sporen van Margaretha van Godewijck

In het kader van de MA-cursus 'De gedichten van Margaretha van Godewijck (1627-1677): editie en onderzoek' brachten studenten en docent Nelleke Moser op 2 maart 2011 een bezoek aan Dordrecht, de geboorteplaats van de dichteres. We werden verwelkomd op het Erfgoedcentrum DiEP, waar we haar handgeschreven dichtbundels en testament mochten inzien (zie foto). De archivaris leidde ons vervolgens rond door de stad, langs plaatsen die in het leven en werk van Van Godewijck een rol speelden. Een daarvan is de Wijnbrug (zie foto).

Hierover schreef Van Godewijck het volgende gedicht (de transcriptie is verzorgd door Jeanette Huisman):

Op 't instorten vande Wyn-brugh. 1644.

Hooghe Torens, steyle wallen,

Dicke Bruggen moeten vallen;

Hoe sy trotser syn gemaeckt,

Hoe haer val te eer genaeckt.

Heden heb ick sien geschieden,

Ick, en meer dan hondert lieden,

Hoe de Wyn-brugh viel ter neer

Sonder hulp, of tegen weer.

Hoe sij is ter neer gesoncken,

Inde haven half verdroncken,

Met een vrouw, die inde noot

uyt gehaelt is, hallif doot.

Als ick dit quam aen te mercken,

Sagh ick Godes wonder wercken,

Hoe hij, dat om hooghe staet

Met syn handt ter neder slaet.

Daerom soo ghy wert verheven,

Wilt-niet al te moedigh leven,

En niet klimmen boven al,

Of u naeckt groot ongevall.

Ter gelegenheid van verscheidene jubilea van de doopsgezinde gemeente is het jaarboek Doopsgezinde bijdragen - dat zelf ook jubileert vanwege het 150-jarig bestaan - dit jaar een extra dikke jubileumuitgave met daarin tal van artikelen over de geschiedenis van de doopsgezinden. Een van die artikelen is van de hand van Nina Geerdink en gaat over de huwelijksgedichten van de Amsterdamse dichteres Katharina Lescailje. In het artikel, getiteld 'U vraagt, wij draaien? De huwelijksgedichten van Katharina Lescailje (1649-1711) voor rijke doopsgezinden', constateert Nina Geerdink dat een opvallend groot deel van de huwelijksgedichtenproductie van de niet-doopsgezinde Lescailje voor doopsgezinde stads- en provinciegenoten geschreven was. Een analyse van deze gedichten lijkt erop te wijzen dat ze in opdracht en tegen betaling vervaardigd werden. Daarmee werpt deze casus nieuw licht op de luxueuze huwelijkstradities van doopsgezinden en de productie van huwelijksgedichten in de vroegmoderne tijd.

Nina Geerdink, 'U vraagt, wij draaien? De huwelijksgedichten van Katharina Lescailje (1649-1711) voor rijke doopsgezinden', in: Gedoopt. Vijf eeuwen doopsgezinden in Nederland. Doopsgezinde bijdragen, nieuwe reeks 35/36 (2010), 267-285.

Ronde tafel in Lyon

Op zaterdag 30 januari 2011 neemt Nelleke Moser in Lyon deel aan een 'table ronde' over series en verzamelde werken in de renaissance ('Collections, œuvres, séries, corpus: rassembler les textes à la Renaissance'). De bijeenkomst wordt georganiseerd door Élise Rajchenbach-Teller, Raphaële Mouren en Évelyne Berriot-Salvadore voor de Association d'études sur la Renaissance, l'Humanisme et la Réforme (RHR). De bespreking dient ter voorbereiding van een gezamenlijke publicatie over dit thema.

Typisch Nederlandse lezers?

Onlangs verscheen een artikel van Nelleke Moser in Huntington Library Quarterly, in een themanummer gewijd aan 'The Textuality and Materiality of Reading in Early Modern England'. In het artikel vergelijkt zij twee Nederlandse lezers uit de vroegmoderne tijd, Jacob de Moor (1538/39-1599) en zijn zoon David de Moor (1598-1643), met hun Engelse tijdgenoten op basis van de verzamelhandschriften die deze mannen aanlegden. Een belangrijk verschil is de invloed van de rederijkerij, die in Engeland ontbreekt. Verder richt het lezersonderzoek in Engeland zich tot nu toe vooral op de aristocratie en universitaire kringen, maar de vergelijking met deze Nederlandse lezers (een geëmigreerde arts en een koopman) maakt duidelijk dat ook Engelse lezers uit de (upper) middle class meer aandacht verdienen.

Nelleke Moser, 'Migrants and Merchants. Two Early Modern Dutch Readers and Their English Contemporaries', Huntington Library Quarterly 73 (2010) 3, 471-490. De tekst van het artikel vind je hier.

[Illustratie: portretten van Jacob en David de Moor]

Jan Vos en de schilders

Het tijdschrift van de Maatschappij der Nederlandse letterkunde, het Nieuw Letterkundig Magazijn, opende deze maand met een artikel van Nina Geerdink. In het artikel, 'De man van het beeld aan het woord. Jan Vos' Zeege der Schilderkunst (1654)', laat zij zien hoe Vos lange lofdicht op de schilderkunst veeleer in verband gebracht moet worden met patronagebanden met de Amsterdamse regenten, dan met vriendschapsbanden met Amsterdamse schilders. Het betoog houdt verband met het proefschrift van Nina Geerdink, waarin de patronagerelatie tussen Vos en de Amsterdamse regenten centraal staat.

Nina Geerdink, 'De man van het beeld aan het woord. Jan Vos' Zeege der Schilderkunst (1654)', Nieuw Letterkundig Magazijn 28 (2010) 2, 45-50.

Sinterklaasrijmelarij

De Facultaire Studentenraad organiseert vanavond een bijeenkomst over Sinterklaas. Vier Letterenmedewerkers uit verschillende discplines zullen een lezing geven over Sinterklaas vanuit hun eigen vakgebied. Johan Koppenol zal het hebben over de preoccupatie van Nederlanders met rijmelarij, niet alleen rond 5 december, maar ook op andere momenten.

De overige lezingen worden verzorgd door Nienke Vos (Oudheid), Agnes Groot (Kunstgeschiedenis) en Hans de Waardt (Geschiedenis).

Tijd & plaats: 1 december, 18.00-20.00u, lokaal 12A05

Stadsdichters in de zeventiende eeuw

Aanstaande zaterdag organiseert Spiegel der Letteren in Gent de tweede 'Spiegeldag'. Deze dag is dit jaar onder de titel 'Stadsdichters van de Middeleeuwen tot vandaag' geheel gewijd aan het fenomeen 'stadsdichter'. Nina Geerdink zal de zeventiende eeuw voor haar rekening nemen en spreken over de concurrerende Amsterdamse stadsdichters Jan Vos en Joost van den Vondel.

Programma

14.00 - 14.25 Herman Brinkman (UvA): Stadsdichters in de middeleeuwen

14.25 - 14.50 Nina Geerdink (VU Amsterdam): Stadsdichters in de zeventiende eeuw

14.50 - 15.15 Adelheid Ceulemans (UA): Stadsdichters in de negentiende eeuw

15.15 - 16.00 Peter Holvoet-Hanssen, stadsdichter: na een gesprek met Carl de Strycker (UGent) leest de dichter voor uit eigen werk

16.00 - 17.00 Receptie

Locatie: KANTL, Koningstraat 18, 9000 Gent